BELCANTO KUNSTLIJN 2014
 
EXPO 2015 KUNSTENAARS VIDEO'S BLOG'S PROGRAMMA INFO

Plezier en proces (22-10-14)

‘Stel nog niet het eindproduct centraal’ zegt Ruud. ‘Geef jezelf eerst de ruimte een idee te ontwikkelen.’

Fotograaf Ruud is te gast bij de Fotogroep Haarlem en geeft opdrachten rond het thema ‘beweging’, een van de thema’s van de regiocompetitie dit seizoen. We krijgen associatie-oefeningen. Om uit onze comfortzone te raken. Om de geest zo te laten dwalen dat we van idee naar idee springend vanzelf wel op een briljante ingeving moeten uitkomen.

Ik doe gehoorzaam wat hij opgedragen heeft, maar later kan ik eigenlijk niet meer navertellen waar mijn associaties toe geleid hebben. Vast niet al te briljant dan. Ik besluit te doen wat ik me voor dit seizoen heb voorgenomen: minder focus op resultaten in de competitie, de punten, de voorgeschreven thema’s. Ik heb wat te verkennen en dat is wat ik ga doen. Momenteel is dat licht en water. Eens kijken of ik daar wat beweging in kan krijgen. Licht en water zijn om de hoek. Ik kom thuis met kleurrijke, abstracte taferelen. ‘Die met dat stoplicht is het beste’, zegt mijn partner. ‘Anders zie je helemaal niet meer wat het voorstelt.’ Dat klopt, al ben ik er niet van overtuigd dat het de foto beter maakt als je het geheim prijsgeeft. Maar hij heeft een punt. Beweging zie je vooral ten opzichte van iets dat stilstaat. Wil ik een foto met als thema ‘beweging’ maken, dan zal er ook iets niét moeten bewegen om de vaart erin te houden. En zo ga ik er opnieuw op uit. Op zoek naar beweging én stilstand.

Bij de eerste groepsbespreking scoren mijn eerste pogingen enig instemmend gemompel van de andere leden. Dat is alvast wat. ‘Volgens mij heb je er veel plezier aan beleefd’, constateert Ruud. Ja, ja ja, maar een beetje kunstenaar gaat het natuurlijk om de worsteling. Want ook al zijn we dan geen profs in de zin dat het onze broodwinning is, we dichten onszelf toch wel graag enig artistiek  niveau toe. En met alleen lol kom je er niet voor ook maar een beetje kwaliteit. Toch heeft ook hij gelijk. Het gaat niet alleen om opstelling, objectief en witbalans. Ruud daagt ons uit niet meteen het eerste idee op te pakken, niet direct aan het eindresultaat denken, maar eerst het creatieve proces de ruimte te geven. Dáár zit het plezier, daar krijg je energie van. En mooie plaatjes natuurlijk. Zonder stoplicht, dat wel.

Jaap Sluis
(15-10-14)
De man die mij bemoedigde


Het gaat er dan toch een keer van komen: exposeren. Voor iedereen die wil komen kijken naar wat ik heb gemaakt. Niet alleen de veilige kring van familie en vrienden, maar dit keer dus echt iederéén. Gedurende twintig jaar heb ik mijn schilderijen en tekeningen voor mijzelf en dierbaren gehouden. Voor mensen die mij kennen. Zielsverwanten die doorgronden waar het bij mij ten diepste om draait.  

Wie exposeert, geef zich zelf bloot en moet daar dan ook nog eens de juiste woorden aan weten te geven. Bijvoorbeeld voor de onvermijdelijke tekstjes op website(s) en Facebook. Ik maakte er, schrijvend over mijn (acryl)werk, in een opwelling het volgende van: ‘Het weerspiegelt wat hem bezielt, bedrukt of bemoedigt.’

Eerlijk gezegd ben ik wel content over dat zinnetje. Het vertelt in weinig woorden waar het om gaat. Niets meer, niets minder. Voor mij is schilderen en naar kunst kijken een kwestie van zo min mogelijk  woorden. Al was het maar omdat woorden vaak in de verste verte niet de essentie raken. Ze leiden af, vertroebelen de blik en belemmeren het zicht op iets wat ik wezenlijk vind: intuïtie.

Ik mis ongetwijfeld veel. Ik kom tekort. Ik heb te weinig kennis. Allemaal waar. Maar het kan me geen barst schelen. Ik schilder met vallen en opstaan wie en wat me lief is en wil het niet tot achter de komma  benoemen. Laat staan dat anderen het in hun hoofd moeten halen om mijn werk te duiden. 
 
In een droom had ik laatst een gesprek met een door mij  bewonderde overleden schilder. Ik vertelde hem dat zijn werk mij raakte. Maar dat ik moeilijk kon aangeven waaróm. Wat hij verbeeldde was voor mij ontroerend en ongrijpbaar. De schilder lachte, bekeek mijn schilderijen en zei: ‘Ga vooral door met niet weten. Blijf alsjeblieft doen wat je ziel je ingeeft. Dat is voor jou het beste.’

Nog voordat ik hem kon bedanken, verdween hij in een grijsblauw niets. Er waren geen woorden voor. Wie weet schilder ik hem nog eens, de man die mij bemoedigde.
Jaap Sluis      

------------------------------------------

Blog van Anja Roelofs (09-10-14)

Elk jaar is het weer hetzelfde met mij en de Kunstlijn. Een jaar lang weet ik dat het eerste weekend van november de Kunstlijn weer daar is. Je zou zeggen dat je dan alle tijd hebt om voldoende werk klaar te hebben om in de hal van Belcanto op te hangen. Maar helaas. Elk jaar is het weer een gevecht met de tijd en met het gevoel dat het niet gaat lukken, dat het niks is, dat ik maar beter niet mee kan doen. Maar ook elk jaar lukt het op het laatste nippertje toch.

Wat is dat toch, dat sommigen onder ons pas onder tijdsdruk gaan presteren? Wat mij betreft heeft het te maken met ‘het ergens voor te doen’ en dat heeft weer te maken met de vraag naar de zin van alle dingen. Zoals bv wat voor zin heeft het om dagelijks in je atelier bezig te zijn, als niemand het een biet uitmaakt of je daar wel of niet achter je ezel staat.

Ik vind het niet gemakkelijk om de motivatie, inspiratie, concentratie uit mezelf te halen. En daarom werkt een grote stok achter de deur in de vorm van een expositie of een opdracht voor mij heel goed.

Dus: leve de Kunstlijn. Ik ben weer hard aan het werk en het gaat ook dit jaar weer lukken.

------------------------------------------

Blog van Marjolijn Peeters (01-10-14)
Een kwestie van smaak!?


Als we het hebben over ‘een kwestie van smaak’ dan wordt al gauw gedacht: ‘ach ja, over smaak valt niet te twisten’, en ben je eigenlijk meteen uitgepraat.
Volgens goed Nederlands gebruik gunnen we iedereen zijn eigen smaak, al doen we daar soms wat meewarig of denigrerend over:
Zeker in het kunstwereldje wordt kunst met een grote K meer gewaardeerd dan de zogenaamde huisvlijt op menig kunstmarkt.

Volgens het Etymologisch woordenboek betekent smaak ‘zintuig om te proeven’ en komt het uit het Middelnederlands en het Middelnederduits.
‘Kwestie’ is volgens datzelfde woordenboek ‘vraag’ of ‘zaak’, maar afgeleid uit het Latijn betekent het ook ‘het zoeken’ of ‘trachten te vinden’.
Dan wordt het een veel interessanter verhaal: Je kunt een ‘kwestie van smaak’ dus ook opvatten als ‘op zoek gaan naar hoe iets proeft.’

En dat brengt me veel dichter bij wat voor mij de essentie van kunst is:
op zoek gaan naar wat een kunstwerk mij doet,
het rond laten gaan in je mond, van voor naar achter,
alle smaken langs, van bitter naar zoet, van zuur naar zout.
Heen en weer walsend, de tijd nemend om iedere papil te activeren.
Doet het mijn tong tintelen en buitelen de sensaties over elkaar heen?
Of blijft er een laffe smaak hangen, neem ik een slok water om de vieze smaak weg te spoelen en neem een volgende hap.
Zo leer ik steeds meer smaken kennen en waarderen.

In mijn eigen werk ga ik ook op zoek naar hoe iets proeft.
Vroeger kookte ik volgens een beproefd recept, afgemeten hoeveelheden, bang om een gerecht te laten mislukken.
Tegenwoordig kijk ik wat ik in huis heb, laat me verrassen en maak er wat van,
Het komt zoals het komt, en daarbij gebruik ik de ervaring die ik in al die jaren opgedaan heb.
Soms ontdek ik nieuwe ingrediënten, experimenteer ermee en mislukt er regelmatig wat.
Weggooien en opnieuw beginnen, weer een ervaring rijker.
Zo voel ik me ook het fijnste als ik sta te werken in mijn atelier:
het laten gaan, kijken wat er gebeurt, even stoppen, kijken, proeven, en soms nog wat van dit of dat erbij.
Tot het geserveerd kan worden.

-----------------------------------------

Het blog van Maarten (27-09-14)
Een queeste naar smaak.

Het is nu al weer laat, erg laat..
Ik doe dat wel vaker, want als ik eenmaal lekker bezig ben vind ik toch het moeilijk om te stoppen. Feit is echter dat deze week de website van Belcanto afgemaakt moest worden. Sam had samen met Marion en Paulien al veel voorwerk gedaan en de vele lijstje met kunstenaars, de foto's en de verschillende persberichten staan dan ook keurig in evenzovele mapjes, keurig gerangschikt op de dropbox-share.. En niet te vergeten het 'keiharde' nieuwe logo van Vinz, deze monumentale plek wist hij speels te vertalen in een aantal vakken en dansende kleuren met daaronder de nieuwe naam in een goedgekozen lettergrootte.. Dit logo is een mooie opvolging in de evolutionaire lijn van het eerste logo dat al kleurrijk zinspeelde op de diverse kamertjes in dit gebouw.

Wij dan dachten ook leuk, uiteindelijk gekozen voor een nieuwe site, deze dan snel in Wordpress op te zetten. Maar ondanks duizenden bijpassende widgets, de honderden community's en een veelvoud aan templates: je moet het toch eerst echt goed in elkaar zetten. En nu ik dit schrijf dwalen mijn gedachten af, naar al die bouwpakketjes die ik als jongen in elkaar zette. Er was dan altijd dat moment, na lang over de prachtige de doos heen turen, en het lang bekijken van alle plakvelletjes, de handleiding en met die rare lijmkussentjes, toch, dat moment dat je alle onderdelen moest losbreken uit hun zo keurig geperste malletjes. En dan de kwelling van die watervlugge lijm die al snel draadtrekkend op de verkeerde plekjes achterbleef. Deze plakkerige ervaring had ik weer, na de keuze voor Wordpress, samen met Sam, wij tweeën, toch geen digibeten, hadden last van menu's die maar niet wilden wijken, en ze kleefden lang en keurig maar vooral ongewenst aan de website vast...

Dus toen toch maar weer ouderwets een site gebouwd, en het moet gezegd, met style sheets en een beetje geduld en veel dropjes, kom je al snel een tot een goed resultaat. En ben je verlost van die plakkerige voorgedefinieerde widgets..

En dat allemaal deze weken, terwijl ik eigenlijk mijn huishouden aan het ordenen was, om mijn werk te vereenvoudigen, een fijn huis neer te zetten, en om mij aan de vele om aandacht schreeuwende teksten voor de expo te wijden.

De eerste dichtregels en opzet voor de opening heb ik gelukkig al op papier staan. Meestal is dat hetgene dat mij gerust stelt, die aanzet, de eerste 10-20 regels, opdat het idee in mijn hoofd een ritme en vooral haar beelden in taal krijgt..

Eigenlijk vind ik het thema voor deze Haarlemse Kunstlijn waar wij op meedobberen een lastig lemma. De misvatting van Kunst met de kapitale K en kunst voor de kleine luiden (met kleine k) geldt m.i. dat het niet over smaak gaat maar over het emotionele en daarna het afgewogene, die uitingen van kleur, vorm en toon. Smaak heeft daar vaak niets mee van doen. Smaak is doorgaans de maat voor een fijn gekruid gerecht, maar in de Kunst gaat het niet over smaak, het gaat over herkenning. vervoering, een ervaring van schoonheid of ontseltenis, soms soms zelfs woede. Inleving en vooral het bootleggen van de ziel en kloppend hart van de kunstenaar. Het schurende grauw op het doek, of de tot tranen geroerde luisteraar of toeschouwer, niets komt ook maar in de buurt van smaak. Tenzij, je de volkse beleving van kunst hanteert (de kleine k). Waarin directe emoties, herkenbaarheid, hedendaagsheid of juist melancholie een grote rol spelen. Niets mis met duidelijke bedoelingen op het doek of herkenbare teksten en dreunen uit de luidsprekers, echter, dat Jan de Bouvrie -gebroken wit waar half Nederland haar huizen mee 'verfraaid' heeft, mij nooit echt tot tranen geroerd...

Oké, er zijn dus overeenkomsten in onze vervoering, die van de toeschouwer een verzamelaar of bewonderaar maken. Deze herkenning, die repetitie van reproduceerbare emoties, deze verzameling van 'hechtingsmomenten' aan deze of gene kunstenaar, of stroming, zou je kunnen classificeren als 'smaak'. Maar dan ook louter vanwege de rol die de toeschouwer daar zelf in heeft. De kunstenaar, is vaak ook schuldig aan herhaling van toon en emoties, echter, deze repetitie en herkenbaarheid zou ik juist 'als 'stijlvast' omschrijven. En dat is een heel volwassen moment in de ontwikkeling van een kunstenaar, om grote vaardigheid en stijl te ontwikkelen!

Smaak gaat m.i. dan ook over een heel ander aspect van kunstbeleving, dat gaat toch eerder over het passende portretje of landschap, bij een chesterfield bankstel, of heel 20ste eeuws, (de juiste gordijnen, latex, tafels en stoelen) en moderne woonkamer te creëren waar de juiste, kleurrijke moderne kunst bij past. Dat is denk ik , ook het toverwoord in deze zoektocht: passen, past, toepasbaarheid. De verzameling van complementerende objecten die een 'smaak' kunnen definiëren. Of het bij je past, of je het 'mooi' vindt....

Maar het gaat heden ten dage, in de Kunst, doorgaans niet over smaak, of over 'mooi' als in mooi, maar meer om finesse en kracht. Over essentie en achtergronden, over 'het losweken' van het object uit de context. lagen en betekenis, En vaak ook, heel banaal, vooral, de door over kenners toegekende waarde.

Neem Rembrandt, een raar voorbeeld, van 'kunstzinnigheid' van kwaliteit, ambacht en kunstenaarschap. Zijn tekeningen en etsjes zijn prachtig vervaardigd, met en technische soepelheid, fraai, fijn en smaakvol. Maar zijn portretten zijn, vind ik, niet echt smaakvol. Hoe knap ook belicht en hoe kundig ook zijn penseelvoering. De koppen zijn vaak, boertig, ronduit lelijk, lomp en veel tafereeltjes missen die gelaagde spanning.

Spanning, want het moet toch over 'raken' gaan, aangeraakt worden, of kortweg ' geraakt' worden. Wellicht blijkt er in retrospectie een smaaksensatie uit op te maken.
Toch, weinigen menen een groot enthousiasme op te brengen voor een verbleekte mensenschedel: op een paar koppensnellers, archeologen, één sjamaan hier en daar of enkele evolutiebiologen na. Deze schedel, nú volgeplakt met schitterende diamantjes, te transformeren naar 'hoch kunst', dat geeft je te denken, en vraag je je af of het gesprek in de kunst wel over smaak moet gaan...

------------------------------------------

Het blog van Niké (16-09-14)
Een kijkje in de trukendoos van een kunstenaar

Ik maak werk. En daarvoor heb ik drie dingen nodig: een ‘ergens’, een ‘dan’ en geld (lees: materiaal etc.). Vooral dat laatste is helaas weinig romantisch. Natuurlijk heb je ook een ‘dat wat’ nodig als je werk wilt maken, maar daaraan heeft een ‘kunstenaar’ in essentie nooit gebrek. Bovendien is het ‘dat wat’ ten hoogste afhankelijk van inspiratie van buitenaf, meer niet. Een idee is wat dat betreft altijd in de opruiming. De enige voorwaarde voor ‘dat wat’ is een ‘dan’. Maar in tegenstelling tot het ‘dan’ van het uitvoeren, kan het ‘dan’ van het ontdekken van een idee altijd en overal plaatsvinden. Onder het luiers verschonen. Tijdens het zoeken naar werk. Met het ‘dat wat’ zit het wel snor. Maar aan geld en ‘dan’ heb ik een gebrek.

Het ‘ergens’, het ‘dan’ en het geld hangen samen. Helaas. Geen geld, geen ‘ergens’. Geen geld, minder ‘dan’. Geen ‘ergens’, minder ‘dan’. Als ik nou kies voor minder ‘ergens’, dan is er meer geld. Maar, met minder ‘ergens’ is er minder ‘dan’ want in je atelier ligt alles binnen handbereik en hoef je niets op te ruimen om met het gezin ‘s avonds aan tafel te kunnen. Dus een belangrijke stap in de race van ‘ik doe tegen alle redelijkheid in tóch mee aan de Kunstlijn 2014’ is een kwestie van prioriteiten stellen. En de andere stap is het sluiten van een compromis over het ‘dat wat’ maar dit vervolgens mooi zien te verdoezelen.

Het stellen van prioriteiten is niet moeilijk als het voortkomt uit noodzaak. Gelukkig maar. Ik heb mijn atelier opgezegd per 1 oktober, al mijn werk in mijn huis weten te proppen en zo heb ik bespaard op ‘ergens’ en geld vrijgemaakt. Dat was stap één. Nu nog het ‘dan’.

Ik maak voornamelijk groot werk. Het ‘dat wat’ heeft dezelfde omvang als een klein werk, maar het heeft meer ‘ergens’ nodig en ook meer ‘dan’. Dus als ik klein werk maak, kan ik flink besparen. Bovendien hoef ik niet per se nieuw werk te laten zien. Dat bespaart al helemáál op het ‘dan’. Ik heb nog een aantal fotowerken op de digitale stapel liggen die zal laten printen en toevallig heb ik een aantal kleine schilderwerken die daar heel goed op aansluiten. Dan heb ik nu nog tot het eerste weekend van november om een of twee werkjes te maken met een lijmende werking. Dat moet lukken!

Kortom: Kunstlijn 2014 wordt een ‘overzicht van de verschillende aspecten van mijn werk waarin ik op zoek ga naar de rode draad. Om dit te realiseren, toon ik klein werk. Dit maakt dat de onderlinge samenhang sterker naar voren komt en stelt de toeschouwer in staat het werk als een geheel tot zich te nemen.’

- Niké Zwemer


Elke week een blog van een van onze kunstenaars:
 
 
29-10 Sam Pappot
22-10 Fotogroep Haarlem
15-10 Jaap Sluis
08-10 Anja Roelofs
01-10 Marjolijn Peters
27-09 Maarten Wolvekamp
27-09 Niké Zwemer